Lánshæfismat

Landsbankinn lánshæfismetur reglulega lánþega bankans með sjálfvirkum hætti. Lánshæfismatið metur hversu líklegt er að lánþegi geti efnt núverandi lánssamning sinn við bankann, þ.e. hversu líklegt er að lánþegi lendi í alvarlegum vanskilum á næstu tólf mánuðum. Alvarleg vanskil í þessu samhengi eru vanskil sem vara lengur en þrjá mánuði eða ígildi þess. Lánshæfismatið er ekki greiðslumat og segir því ekki til um hver greiðslugeta lánþegans er eða hvort hann ráði við að auka við útlán sín.

Lánshæfismatið samanstendur annars vegar af lánshæfiseinkunn og hins vegar litaflokkun. Lánshæfiseinkunn er á bilinu 0 til 10. Lánþegar sem eru í eða hafa nýlega verið í alvarlegum vanskilum fá lánshæfiseinkunn 0. Aðrir lánþegar fá lánshæfiseinkunn eftir því hversu líklegt er að þeir lendi í alvarlegum vanskilum og táknar hærri lánshæfiseinkunn að minni líkur séu á því. Litaflokkarnir eru fjórir; grænn, gulur, appelsínugulur og rauður. Grænn gefur til kynna að engar vísbendingar séu um versnandi fjárhagsstöðu, gulur að vísbendingar séu til staðar um versnandi fjárhagstöðu, appelsínugulur að lánþegi sé eða hafi verið í alvarlegum vanskilum og rauður að lánþegi sé í alvarlegum vanskilum.

Hófleg skuldsetning og sparnaður hafa almennt jákvæð áhrif á lánshæfismatið en vanskil neikvæð. Til að viðhalda góðu lánshæfi er því nauðsynlegt að haga skuldsetningu í samræmi við greiðslugetu og greiða afborganir af lánum á tilskildum tíma.

Lánshæfismatið er m.a. notað til að taka ákvarðanir um veitingu útlána, við greiningu á gæðum lánasafns bankans og til að meta hversu mikið eigið fé bankinn þarf á að halda til að mæta áhættu lánasafnsins.